
شب يلدا ( شب چله ) ، فلسفه ، تاريخچه و ارتباط
آ يين هاي 4 هزار ساله اين طولاني ترين شب سال با کريسمس
جمعه شب این هفته، شب یلدا یا چله می باشد. شب یلدا یکی از آداب و رسومهایی است که هزاران سال در ایران اعمال می شود و فرهنگهای متجاوز تا کنون موفق به از بین بردن آن نشده اند به همین مناسبت مطلبی گردآوری کردم تا بیشتر با این روز آشنا بشیم:
شرق شناسان و مورخان هم نظرند كه ايرانيان نزديك به 4 هزار سال است كه شب يلدا ــ آخرين شب پاييز و آذر ماه ــ را كه درازترين و تاريكترين شب در طول سال است تا سپيده دم بيدار مانده ، در كنار يكديگر خود را سرگرم كرده تا اندوه غيبت خورشيد و تاريكي و سردي روحيه آنان را تضعيف نكند و با به روشني گراييدن آسمان (حصول اطمينان از بازگشت خورشيد در پي يك شب طولاني و سياه كه تولد تازه آن عنوان شده است ) به رختخواب رفته و لختي بيآسوده اند.

پيشتر ، ايرانيان( مردم سراسر ايران زمين) روز پس از شب يلدا (يكم دي ماه ) را} خور روز} و { دي گان } مي خواندند و به استراحت مي پرداختند و تعطيل عمومي بود «هرمان هيرت» زبانشناس بزرگ آلمان كه گرامر تطبيقي زبانهاي آريايي را نوشته است كه پارسي از جمله اين زبانها است نظر داده كه « دي » به معناي « روز » به اين دليل بر اين ماه ايراني گذارده شده كه ماه تولد دوباره خورشيد است . بايد دانست كه انگليسي يك زبان گرمانيك ( خانواده زبانهاي آلماني ) و ازخانواده بزرگتر زبانهاي آريايي ( آرين ) است. هرمان هيرت در آستانه } دي گان{ به دنيا آمده بود و به زادروز خود كه مصادف با تولد دوباره خورشيد بود ، مباهات بسيار مي كرد.
كه ما را ز دين بهي ننگ نيست
به گيتي، "به" از دين هوشنگ نيست
همه راه " داد " است و آيين مهر
نظر كردن اندر شمار سپهر
آداب این شب:
آداب شب يلدا در طول زمان تغيير نكرده و ايرانيان در اين شب ، باقيمانده ميوه هايي را كه انبار كرده اند و خشكبار و تنقلات مي خورند و دور هم گرد هيزم افروخته و بخاري روشن مي نشينند تا سپيده دم بشارت شكست تاريكي و ظلمت وآمدن روشنايي و
{خور روز} یا {دي گان} ،يكم دي ماه در ايران باستان درعين حال روز برابري انسانها بود در اين روز همگان از جمله شاه لباس ساده مي پوشيدند تا يكسان به نظر آيند و كسي حق دستور دادن به ديگري را نداشت و كارها داوطلبانه انجام مي گرفت ، نه تحت امر . در اين روز جنگ كردن و خونريزي ، حتي كشتن گوسفند و مرغ هم ممنوع بود. اين موضوع را نيروهاي متخاصم ايرانيان مي دانستند و در جبهه ها رعايت مي كردند و خونريزي موقتا قطع مي شد و بسيار ديده شده است كه همين قطع موقت جنگ، به صلح طولاني و صفا انجاميده بود.
واژه« يلدا » از دوران ساسانيان كه متمايل به بكار گيري خط ( الفباي از راست به چپ) سرياني شده بودند بكار رفته است. « يلدا » همان ميلاد به معناي زايش ، زاد روز يا تولد است.بايد دانست كه هنوز در بسياري از نقاط ايران مخصوصا در جنوب و جنوب خاوري براي ناميدن بلندترين شب سال ، به جاي شب يلدا از واژه مركب شب چله ( 40 روز ماده به جشن سده ــ شب سياه و سرد ) استفاده مي شود.
نفوذ فرهنگ ایرانی به غرب- نفوذ شب یلدا با نام کریسمس
مراسم شب يلدا( شب چله ) از طريق ايران به قلمرو روميان راه يافت و جشن}ساتورن} خوانده مي شد . جشن ساتورن پس از مسيحي شدن رومي ها هم اعتبار خود را از دست نداد و ادامه يافت كه در همان نخستين سده آزاد شدن پيروي از مسيحيت در ميان روميان ، با تصويب رئيس وقت كليسا ، كريسمس (مراسم ميلاد مسيح ) را 25 دسامبر قراردادند كه چهار روز و در سالهاي كبيسه سه روز بيشتر از يلدا(شب 21 دسامبر) فاصله ندارد و مفهوم هردو واژه هم يكي است . از آن پس اين دو ميلاد تقريبا باهم بر گزار مي شده اند . آراستن سرو وكاج در كريسمس هم از ايران باستان اقتباس شده است ، زيراكه ايرانيان به اين دو درخت مخصوصا سرو به چشم مظهر مقاومت در برابر تاريكي و سرما مي نگريستند و در { خور روز} در برابر سرو مي ايستادند و عهد مي كردند كه تا سال بعد يك نهال سرو ديگر كشت كنند.
درود بر دوستان، بعضی از عزیزان خرده گرفتند که چرا این همه مطلب
علیه آقایون تو مهرگان وجود داره! دوستان هدف من فقط به ارمغان آوردن
یه لبخند کوچیک برای شماست.
حالا این بار می خوام یه کم رفتار خانومهارو زیر ذره بین ببریم!
امیدوارم خانومها به ویژه همسر گرامیم از دستم ناراحت نشن! فقط یه شوخیه...
فكر ميكنين پسرا و دخترا چه جوري از عابر بانک پول می گيرن؟
پسرها:
۱- با ماشين ميرن به بانک، پارک ميکنن، ميرن دم دستگاه عابر بانک.
۲- کارت رو داخل دستگاه ميذارن.
۳- کد رمز رو ميزنن، مبلغ درخواستی رو وارد ميکنن.
۴- پول و کارت رو ميگيرن و ميرن.
دخترها:
۱- با ماشين ميرن دم بانک.
۲- در آينه آرايششون رو چک ميکنن.
۳- به خودشون عطر ميزنن.
۴- احتمالاً موهاشون رو هم چک ميکنن.
۵- در پارک کردن ماشين مشکل پيدا ميکنن.
۶- در پارک کردن ماشين خيلی مشکل پيدا ميکنن.
۷- بلاخره ماشين رو پارک ميکنن.
۸- توی کيفشون دنبال کارتشون ميگردن.
۹- کارت رو داخل دستگاه ميذارن،
کارت توسط ماشين پذيرفته نميشه.
۱۰- کارت تلفن رو ميندازن توی کيفشون.
۱۱- دنبال کارت عابربانکشون ميگردن.
۱۲- کارت رو وارد دستگاه ميکنن.
۱۳- توی کيفشون دنبال تيکه کاغذی که
کد رمز رو روش ياداشت کردن ميگردن.
۱۴- کد رمز رو وارد ميکنن.
۱۵- ۲دقيقه قسمت راهنمای دستگاه رو ميخونن.
۱۶- کنسل ميکنن.
۱۷- دوباره کد رمز رو ميزنن.
۱۸- کنسل ميکنن.
۱۹- دوست پسرشون رو صدا ميزنن که
کد صحيح رو براشون وارد کنه.
۲۰- مبلغ درخواستی رو ميزنن.
۲۱- دستگاه ارور (خطا) ميده.
۲۲- مبلغ بيشتری رو درخواست ميکنن.
۲۳- دستگاه ارور (خطا) ميده.
۲۴- بيشترين مبلغ ممکن در خواست ميکنن.
۲۵- انگشتاشون رو برای شانس رو هم ميذارن.
۲۶- پول رو ميگيرن.
۲۷- برميگردن به ماشين.
۲۸- آرايششون رو توی آينه عقب چک ميکنن.
۲۹- توی کيفشون دنبال سويچ ماشين ميگردن.
۳۰- استارت ميزنن.
۳۱- پنجاه متر ميرن جلو.
۳۲- ماشين رو نگه ميدارن.
۳۳- دوباره برميگردن جلوی بانک.
۳۴- از ماشين پياده ميشن.
۳۵- کارتشون رو از دستگاه عابر بانک بر ميدارن.
(حواس نمیذار برای آدم)
۳۶- سوار ماشين ميشن.
۳۷- کارت رو پرت ميکنن روی صندلی کنار راننده.
۳۸- آرايششون رو توی آينه چک ميکنن.
۳۹- احتمالاً يه نگاهی هم به موهاشون ميندازن.
۴۰- مندازن توی خيابون اشتباه.
۴۱- برميگردن.
۴۲- ميندازن توی خيابون درست.
۴۳- پنج کيلومتر ميرن جلو.
۴۴- ترمز دستی رو آزاد ميکنن. (ميگم چرا انقدر يواش ميره)


.jpg)
.jpg)
